دوره کاردانی حسابداری و آموزشگاه حسابداری یکی از دوره های تحصیلی آموزش عالی است و هدف از آن آموزش و تربیت افرادی است که پس از یک آموزش دو ساله وارد بازار کار گردیده و قسمتی از نیازهای کشور را در زمینه امور مالی و حسابداری تامین نمایند.
طول دوره و شکل نظام:
طول دوره کاردانی حسابداری 2 سال است و کلیه دروس آن در مدت 4 نیمسال ارائه و برگزار می شود. طول هر نیم سال تحصیلی 17 هفته می باشد.
علاوه بر این دانشجویان این دوره برای تسلط بیشتر مباحثی که در کلاسهای درس ارائه می شود موظف هستند به مدت 3 ماه زیر نظر استادان موسسه آموزش عالی مربوطه کارآموزی نمایند.
بدیهی است که این سه ماه بطول مدت تحصیل دانشجویان این دوره اضافه می گردد.
ضرورت و اهمیت:
از آنجائیکه حجم کار حسابداری در موسسات مختلف بازرگانی و صنعتی و نیز در موسسات حسابرسی زیاد و مستلزم صرف فرصت بسیار می باشد، فارغ التحصیلان دوره کاردانی حسابداری می توانند با ورود و اشتغال به کار در این قبیل موسسات کمک موثری به مسئولان قسمتها و دوایر حسابداری نموده و با انجام کارهای جمع آوری و طبقه بندی اطلاعات حسابداری بار زیادی را از دوش آنان بر دارند و حتی در موسسات کوچک و آموزشگاه حسابداری خود مسئولیت امور حسابداری را عهده دار گردند.
سطوح رشته
ردیف نام دانشگاه کاردانی کارشناسی ارشد دکترا
1 وزارت اقتصاد *
درسهای رشته
ردیف نام درس ردیف نام درس
1 آمار کاربردی 2 ابررسانایی و کاربرد آن
3 اصول تنظیم و کنترل بودجه دولتی 4 اصول حسابداری 1
5 اصول حسابداری 2 6 اصول حسابداری 3
7 اصول علم اقتصاد 1 8 اصول علم اقتصاد 2
9 پژوهش عملیاتی 10 پول و ارز و بانکداری
11 حسابداری پیشرفته 1 12 حسابداری پیشرفته 2
13 حسابداری صنعتی 1 14 حسابداری مالیاتی
15 حسابداری میانه 1 16 حسابداری دولتی 1
17 حسابداری دولتی 2 18 حسابداری صنعتی 2
19 حسابداری میانه 2 20 حسابرسی صنعتی 3
21 حسابرسی 1 22 حسابرسی 2
23 حسابرسی 3 24 حسابرسی دولتی
25 حسابرسی سیستم های حسابداری کامپیوتری 26 حقوق اساسی
27 حقوق تجارت ( بازرگانی) 28 حقوق و مقررات مدنی
29 روشهای تحقیق و ماخذشناسی 30 ریاضیات پایه
31 ریاضیات کاربردی 32 زبان تخصصی حسابداری 1
33 زبان تخصصی حسابداری 2 34 مالیه عمومی و خط مشی مالی دولت ها
35 مبانی رفتار سازمانی 36 مبانی سازمان و مدیریت
37 مبانی و کاربرد کامپیوتر در مدیریت 38 مدیریت تولید
39 مدیریت مالی 1 40 مدیریت مالی 2
41 کلیات حقوق
صنعت و بازار کار
فارغ التحصیلان دوره کاردانی حسابداری قادر به انجام فعالیتهای زیر خواهند بود:
انجام کلیه امور حسابداری در موسسات کوچک بازرگانی و صنعتی
انجام کارهای دفترنویسی و جمع آوری و طبقه بندی اطلاعات مالی و حسابداری در موسسات بزرگ تجارتی و صنعتی زیر نظر سرپرستان مربوطه .
* حسابرسی
فارغالتحصیلان رشته حسابداری و دوره حسابداری ویژه بازارکار قادرند با توجه به شاخههای حسابداری در بند الف در حرفه حسابرسی شاغل شوند.
شاغلان حرفه حسابرسی در یک تقسیم بندی کلی به دو گروه اصلی تفکیک میشوند:
حسابرسان داخلی: این گروه از حسابرسان، کارمند واحد مورد رسیدگی هستند، و در واقع رابط میان هیات مدیره و شرکت بوده و گزارش رسیدگی خود را به طور هفتگی، ماهانه یا سالانه به مدیرعامل و هیات مدیره ارائه میدهند.
این گروه از حسابرسان عملیات داخل واحد تجاری را رسیدگی میکنند.
حسابرسان مستقل: این گروه از حسابرسان، افرادی هستند که در موسسات حسابرسی مشغول کار هستند و بر اساس قرارداد میان شرکتها یا سازمانها با این موسسات، عملیات حسابداری و مالی واحد تجاری را بر اساس اصول و موازین حسابداری مورد رسیدگی قرار میدهند و گزارش خود را به مجمع عمومی صاحبان سهام ارائه میکنند.
در واقع حسابرسان مستقل رابط میان صاحبان شرکت و هیات مدیره شرکت میباشند.
در حال حاضر در ایران، سازمان حسابرسی به عنوان یک سازمان دولتی، بزرگترین موسسه حسابرسی است و در کنار آن سایر موسسات حسابرسی دولتی و خصوصی مشغول فعالیت میباشند.
*دروس این رشته
اصول حسابداری 1و2 که در آن اصول و ثبت رویدادهای مالی بررسی می شود.
حسابداری
سازمان و مدیریت: که در تاریخ زندگی اجتماعی انسان کمتر فعالیتی به اندازه اداره سازمانها اهمیت داشته زیرا انسان با اداره بهتر انواع سازمانهای اجتماعی از طریق برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل فعالیت های افراد با صرف حد اقل هزینه افزایش می دهد.
حسابداری شرکت ها : با هدف تاکید یر جنبه های کاربردی و شرایط محیطی به بررسی و عملکرد شرکت های تضامنی و نسبی و سهامی با توجه به قانون مالیات و سایر قوانین موضوعه کشور است.
مفاهیم و روش های آماری: که از ترکیب و تلفیق تعاریف مختلف آمار و توصیف مشاهدات تجربی و احتمالی و استدلال استنباطی توصیفی را ممکن می سازد.
حسابداری صنعتی: که استفاده از آن برای دستیابی به بهای تمام شده ی محصولات تولیدی و خدمات ارائه شده جهت بهبود وضعیت اقتصادی و صنعتی کشور ضروری می باشد، به عبارت دیگر سود باید از تقلیل بهای تمام شده به دست آید از طریق افزایش بهای فروش تا زمینه رقابت ایجاد گردد و شرح در دوره حسابداری ویژه بازارکار است.
ریاضیات امور مالی: برای رفع بسیاری از مشکلات فرهنگی اقتصادی اجتماعی از ریاضیات استفاده می شود و باری تعیین اغلب اقلام مجهول و نا مشخص مثل پیش بینی نرخ تورم یا نرخ بسیاری از معادلات با متغیر ها و درجات مختلف استفاده می شود.
حسابداری
انجام دادن یک عمل و حتی خود داری از یک عمل، مستلزم تصمیم گیری و لازمه ی تصمیم گیری، آگاهی است. برای آگاهی باید اطلاعات موجود درباره ی موضوع تصمیم را گرد آوری و اطلاعات مؤثر در تصمیم گیری را انتخاب نمود؛
و بر اساس این اطلاعات، تصمیمات مختلفی را می توان نسبت به یک موضوع گرفت، تعیین و آثار و نتایج هر یک را ارزیابی کرد. در این صورت، تصمیمی که در نهایت گرفته می شود آگاهانه و معقول خواهد بود.
حسابداری در ایران
حسابداری در ایران در حوزه نظری رشد کمّی زیادی کردهاست و پایه گذاری تحصیلات تکمیلی با این نگاه به حسابداری صورت گرفته و توسعه یافتهاست. با این وصف تعریفی از حسابداری در ایران غالب است که مضمون و محتوای آن صرف نظر از چینش یا تفاوت ظاهری الفاظ آن برای همه دانش آموختگان حسابداری ایران شناخته شدهاست.
بر اساس این تعریف: حسابداری عبارت است از فرآیند شناسایی، جمع آوری، ثبت، طبقه بندی، تلخیص، گزارشگری، و تحلیل رویدادهای مالی یک شخصیت اقتصادی در یک دوره مالی معین بر اساس واحد پول ملی. این تعریف ترجمه کاملی است از تعاریف مختلفی که از حسابداری در عصر پازیتیویسم یعنی دهههای40الی 60 سده پیشین در دنیا رواج داشتهاست.
سید حسن سجادی نژاد و همچنین اسماعیل عرفانی و دکتر عزیز نبوی از بنیانگذاران حرفه حسابداری در ایران به شمار میروند که با تأسیس مدرسه عالی حسابداری شرکت ملی نفت و موسسه عالی حسابداری توانستند بیش از 6000دانش آموخته رشتههای حسابداری و حسابداری دولتی و حسابرسی پرورش دهند.
z بررسیهای مقدماتی.
پس از تشخیص موضوع، کارهای مطالعاتی و تحقیقاتی لازم از طریق کارشناسان مدیریت تدوین استانداردها صورت میگیرد.
در این مرحله، استانداردهای سایر کشورها نظیر آمریکا، انگلستان، استرالیا، کانادا و استانداردهای بینالمللی، و آموزشگاه حسابداری تحقیقات انجام شده در رابطه با موضوع، روشهای متداول در ایران و مسائل قانون مرتبط با موضوع شناسایی، جمعآوری و بررسی میشود. نتیجه این مرحله ارائه گزارشهای مطالعاتی میباشد.
z تصمیم گیری در مورد لزوم تدوین استاندارد.
پس از مشخص شدن موضوع با توجه به ارزیابی مقدماتی، کمیته تدوین استانداردها در خصوص لزوم تدوین استاندارد در رابطه با موضوع مطرح شده تصمیمگیری مینماید
z تهیه پیشنویس مقدماتی. چنانچه تدوین استاندارد توسط کمیته تدوین استانداردهای حسابداری لازم تشخیص داده شود، گروههای کارشناسی با توجه به گزارشهای مطالعاتی تهیه شده و مطالعات میدانی و تشکیل جلسات با صاحب نظران مرتبط با موضوع، اقدام به تهیه پیشنویس مقدماتی مینماید.
یکی از سیاستهای اصلی تدوین استاندارد هماهنگی با استانداردهای بینالمللی حسابداری است. بنابراین در رابطه با موضوعاتی که استاندارد بینالمللی وجود دارد، این استانداردها به عنوان پایه اصلی تدوین استاندارد مورد استفاده قرار میگیرد.
نتیجه کار این مرحله پیشنویس مقدماتی استاندارد خواهد بود.
z تدوین پیشنویس استاندارد.
در این مرحله کمیته تدوین استانداردهای حسابداری با توجه به ”پیشنویس مقدماتی استاندارد“ ارائه شده توسط گروههای کارشناسی بررسیهای گسترده و عمیق خود را انجام میدهد و پس از انجام اصلاحات ”پیشنویس استاندارد“ را نهایی میکند. برآیند این مرحله پیشنویس استاندارد میباشد.
z نظر خواهی عمومی.
برای نظر خواهی عمومی، پیشنویس هر استاندارد از طریق کانالهای مختلف نظیر چاپ در مجلات تخصصی، اینترنت (سایت سازمان)، و نظایر آن در دسترس عموم قرار میگیرد. همچنین با توجه به ماهیت موضوع پیشنویس استاندارد برای بعضی از اشخاص صاحب نظر به صورت مجزا و آموزشگاه حسابداری فرستاده میشود.
نظرات دریافتی در خصوص پیشنویس استاندارد توسط مدیریت تدوین استانداردها جمع بندی و به کمیته تدوین استانداردهای حسابداری ارائه میشود. این کمیته در صورت لزوم پیشنویس استاندارد را اصلاح میکند و پیشنویس تجدید نظر شده پس از تصویب کمیته فنی به هیئت عامل سازمان ارائه میگردد.
z تصویب نهایی. بیانیه نهایی زمانی منتشر میشود که متن نهایی استاندارد به تصویب هیئت عامل و مجمع عمومی سازمان رسیده باشد. پس از دریافت متن استاندارد هیئت عامل استانداردهای حسابداری را بررسی و پس از انجام اصلاحات احتمالی آنها را تصویب و به مجمع عمومی سازمان جهت تصویب نهایی ارسال مینماید. پس از تصویب مجمع عمومی سازمان، متن نهایی استاندارد حسابداری منتشر و لازمالاجرا میگردد.
مربوط بودن: مربوط بودن یکی از ویژگیهای مهم اطلاعات حسابداری و دوره حسابداری ویژه بازارکار است.
کلیه اطلاعاتی را که در تصمیم گیری نسبت به یک مساله موثر واقع شود، اطلاعات مربوط مینامند. بنابراین، مربوط بودن را میتوان در قالب تأثیر اطلاعات حسابداری بر تصمیمهای استفاده کنندگان در مورد ارزیابی نتایج رویدادهای گذشته و پیش بینی آثار رویدادهای فعلی یا آتی و یا اصلاح انتظارات آنان بیان کرد.
اگر چه این ویژگی در تهیه گزارشهای برون سازمانی و درون سازمانی اهمیت زیادی دارد، اما اهمیت آن در بررسیهای درون سازمانی بیشتر است.
به موقع بودن: به موقع بودن یعنی این که اطلاعات حسابداری در زمان مناسب در دسترس استفاده کنندگان قرار گیرد
زیرا بسیاری از انواع اطلاعات به ویژه اطلاعات مالی، با گذشت زمان به سرعت ارزش و فایده خود را از دست میدهند. ویژگی به موقع بودن اطلاعات، در مورد گزارشهای درون سازمانی به مراتب از اهمیت بیشتری برخوردار است
زیرا اینگونه اطلاعات، اغلب برای کنترل و اعمال نظارت بر عملیات روزانه به کار میرود.
اهمیت: اهمیت به این مفهوم به کار میرود که اطلاعات حسابداری باید به صورت خلاصه از انبوه اطلاعات، استخراج و ارایه گردد به نحوی که برای استفاده کنندگان معنا داشته باشد.
اگر اطلاعات بیش از حد متعارف ارایه شود اطلاعات مرتبط با تصمیم گیری، در میان انبوه اطلاعات گم خواهد شد و استفاده کنندگان نخواهد توانست تصمیم گیری صحیحی انجام دهند.
به عبارت دیگر همان گونه که اطلاعات کم موجب می گردد که پیشبینی و تصمیمگیری صحیحی انجام نگردد اطلاعات با جزییات زیاد و غیر مهم نیز، تصمیمگیری را مشکل خواهد کرد. بنابراین اهمیت محدودیت گزینش اطلاعات قابل افشا و دوره حسابداری ویژه بازارکار را ایجاد میکند.
قابل مقایسه بودن: قابل مقایسه بودن به این معناست که اطلاعات تهیه شده در یک شرکت یا شرکتهای متفاوت بر اساس اصول، روشهای حسابداری، طبقهبندی، نحوه افشای حقایق و چارچوب مشابه ارایه شود تا خصوصیات مشابه آنها، مقایسه آنها را امکانپذیر سازد.
صحیح بودن: صحیح بودن به معنای ارایه واقعیتها در قالب کمیتهای قابل اندازه گیری با دقت کافی است.
برای اینکار لازم است حسابداران بدانند چه چیزی را اندازهگیری می کنند که نشاندهنده موضوع مورد سنجش و اندازه گیری است.
یک حسابدار واقعا موفق در دنیای کسب و کار ویژگی های مشخصی دارد. حسابداری که کل ویژگی های زیر را داشته باشد کمیاب است اما اکثر حسابداران موفق و آموزشگاه حسابداری بسیاری از این ویژگی ها رادارند.
1. تمرکز
حسابدار موفق سعی می کند ضمن آگاهی حداقلی از حوزه های مختلف حسابداری از قبیل حسابدازی مالیاتی، حسابداری مالی، حسابداری بهای تمام شده، حسابداری مدیریت، حسابداری بخش دولتی، حسابرسی داخلی و ... در یک محور اصلی به طور خاص تمرکز کند و در آن حوزه یک متخصص تمام عیار می شود.
2. تخصص و دانش
• تخصص فنی: حسابدار موفق اصول و استانداردهای حسابداری را خوب می شناسد. وی سعی می کند تا حد امکان گواهی نامه های حرفه ای مرتبط با رشته را اخذ کند و مطالعات مستمر داشته باشد. آموزش مستمر چیزی است که حسابدار موفق از آن غافل نمی شود.
• تخصص مدیریتی: یک حسابدار موفق، از اصول و تکنیک های مدیریت و اداره کسب و کار آگاه است. بنابراین برای موفق شدن در حسابداری، باید مطالعاتی در حوزه علم مدیریت هم داشت.
• مهارت سخنوری و نوشتن: یک حسابدار موفق خوب حرف می زند و خوب می نویسد. وی قواعد نوشتن را کاملا رعایت می کند و دقیق و صحیح و محترمانه می نویسد.
3. ویژگی های شخصی و ظاهری
• ظاهر: حسابدار موفق لباسهای مرتبی می پوشد و همواره به آراستگی ظاهر در عین سادگی توجه می کند. وی حتی به تمیز بودن کفشها و کوتاه بودن ناخن ها و مرتب بودن موهای سرش هم توجه می کند. حسابدار موفق ظاهری بشاش و تمیز دارد.
• درستکاری: حسابدار دو چیز برای فروش دارد یکی زمان و دیگری درستکاری می باشد. حسابدار موفق استانداردهای شخصی بالایی برای صداقت و درستکاری دارد و همواره با استانداردهای بالای سازمانی خود را مطابقت می دهد و با آن زندگی می کند. حسابدار موفق زندگی شخصی خود را با استانداردهای زندگی حرفه ای هماهنگ می کند.
• اعتماد به نفس: حسابدار موفق اعتماد به نفس دارد، اما نه بیش از حد.
• خدمت محوری: حسابدار موفق همواره برای ارائه خدمات حرفه ای به دیگران تلاش می کند و به حل مشکلات آنان می اندیشد.
• دفتر کار یا محل کار: حسابدار موفق، دفتر کار تمیز، سازمان دهی شده، جذاب و راحتی دارد.
• بهداشت شخصی: حسابدار موفق همیشه خوشبو و خوشرو است. او به آرامی و شمرده شمرده صحبت می کند، با صدای بلند سخن نمی گوید. سالم و پر انرژی به نظر می رسد. در محیط کار نه خواب آلود است و نه خسته.
• طرز نگرش به محیط: حسابدار موفق مثبت اندیش( البته با تردیدهای حرفه ای )است و همیشه کار کردن را دوست دارد. وی از حل مسائل مشعوف می شود.
• خوش مشربی: حسابدار موفق با گروه های مختلف تعامل دارد، حتی با افرادی که دیگران احساس خوبی از تعامل با آنها ندارند. وی از انزوا و دوری از محیط پرهیز می کند.
• خلاقیت: حسابدار موفق راه حلهای خلاقانه ای را برای مسائل پیدا می کند و گزینه های مختلف را در پیش روی خود قرار می دهد و بررسی می کند.
4. مدیریت منظم منابع
• مدیریت پول: حسابدار موفق با پول سازمان و حتی با پول خودش ولخرجی نمی کند. او در وهله اول مدیر مالی خوبی برای زندگی شخصی خود است.
• مدیریت زمان: حسابدار موفق از زمان به به نحو کارآ و مؤثر استفاده می کند. افرادی که نمی توانند زمان را به درستی مدیریت کنند حسابدار موفقی نخواهند شد.
5. رعایت آداب معاشرت
حسابدار موفق:
• قادر به مدیریت جلسات و خاتمه دادن به آنها در زمان مناسب است.
• به جزئیات توجه می کند و بر اساس واقعیت ها و حقایق و شواهد سخن می گوید.
• هیچ وقت گفتن« متشکرم »را فراموش نمی کند و بابت خدماتی که از دیگران دریافت می کند سپاس گذاری می کند.
• وقتی وارد جمعی می شود، خود را به افراد جدید معرفی می کند.
• همیشه از تواضع کافی برخوردار است و هیچ گاه حس خود برتربینی را به دیگران منتقل نمی کند.
• وقت شناس است و هیچ گاه دیگران را منتظر نمی گذارد.
• می داند که چه زمانی باید به احترام دیگران از جا برخیزد.