تن صدا به خصوصیات فردی از قبیل بنیه جسمی، حالت جمجمه، بزرگی قفسه سینه، بزرگی حفره های بینی و دهان و… بستگی دارد.
خاطر نشان می شود که بالا رفتن کیفیت صدا، رابطه مستقیم با کیفیت تنفس و آموزش میکس و مستر دارد.
تنفس صحیح صدا را دلنشین تر مینماید. نکته دیگر اینکه تارهای صوتی که صدا را تولید میکند، در واقع چند عضله ضعیف و کوچک بیشتر نیستند.
چون عضلات را میتوان با ورزش قویتر کرد، باید با ورزش دادن عضلات گلو و حنجره، صدا را قویتر نمود تا دیرتر توان خود را از دست بدهند.
دقیقا مثل یک بدنساز که با استفاده از دمبلهای سبک و سنگین عضلات شانه و بازوی خود را قوی میکند تا بعد از مدتی بتواند یک وزنهی سنگین را بلند نماید.
پس تنفس صحیح باعث پر طنین شدن صدا میگردد و ورزش دادن عضلات باعث قوی شدن آن خواهد شد.
تمرین 1:
آرامش — در محلی ساکت و آرام بنشینید و عضلات را شل کنید سپس نفس عمیقی کشیده و در پایین ترین پرده حرف «آ» را به صورت ممتد و کشیده ادا نمایید و آنقدر ادامه دهید تا بازدم شما تمام گردد.
دوباره ریه ها را تا جایی که امکان دارد، از هوا پر کنید و در حالت بازدم به صورت کشیده بگویید «آ». این کار را تا پنج دقیقه به طور مدام تکرار نمایید.
در این کار عجله نکنید و از پایین ترین حالت ممکن آغاز نمایید. وقتی که حس کردید که حنجره شما خوب گرم شده است، حرف «آ» را در یک پرده بالاتر، با همان کیفیت اجرا کنید. این کار را همین طور پرده به پرده ادامه داده و بالا روید و این نکته را کسانی که مبتدی هستند باید توجه داشته باشند که به هیچ وجه نباید عجله نمایند.
باید با حوصله این کار را به انجام رساند چون تمام پختگی صدا و قوت آن بستگی به تمرین در پرده های پایین دارد.
این کار را که انجام دادید و به پرده آخر صدای خود در حرف «آ» رسیدید، حنجره شما به خوبی گرم شده است و بعد از یک ربع تمرین، حالا می توانید با تمام قدرت یک بیت شعر را با آواز بلند (در اصطلاح شش دانگ) بخوانید بدون این که آسیبی به حنجره شما برسد.
(اگر در بین تمرین، هنگام بالا بردن پرده بعدی احساس خارش یا سوزش و یا سرفه نمودید، بدانید که عجله کرده اید و به توصیه این حقیر گوش نداده اید. در این حالت به پرده قبلی بازگشته و دقایقی آن را ادامه دهید و یا اینکه تمرین را برای مدتی قطع نمایید همچنین در پر کردن ریه ها هم نباید عجله کرد)
تمرین 2:
برای زنگ دار شدن صدا به تمرینات زیر و آموزش میکس و مستر توجه نمایید.
در حالتی راحت بنشینید و عضلات را رها نموده و کلماتی از قبیل منگ، هنگ، زنگ، … که به نگ ختم میشوند را با آهنگی تو دماغی، با مسدود کردن دهان با زبان و کشیدگی، اجرا نمایید.
دستانتان را زیر چانه بزنید ( حالتی که انسان چیزی را تماشا میکند) و فرض کنید که چیزی را میجوید. مکرر دهانتان را باز و بسته نمایید. بعد از مدتی استراحت، دوباره این کار ار انجام دهید.
این تمرین و تمرین قبل، باعث قوی شدن عضلات چانه، شقیقه و گلو میشود و کم کم فک و گلو در اختیار شما در می آید تا حروف را موقع خواندن بهتر ادا کنید زیرا عدم توانایی در تلفظ واضح حروف و خستگی زودرس فک و دهان، ناشی از ضعیف بودن این عضلات است.
ECU از چه قسمت هایی تشکیل می شود؟
حافظه موقت RAM
در حافظه موقت اطلاعات دریافتی از سنسور ها به منظور پردازش بصورت موقتی و لحظه ای ذخیره می شوند که بعد از پردازش پاک می شوند.
حافظه موقت در آموزش تعمیرات ایسیو اطلاعات ورودی سنسور ها را درون خود به منظور بهره برداری توسط پردازنده و پرداش بر روی آنها درون خود در کسری از ثانیه ذخیره می کند.
حافظه دائم ROM
حافظه دائم شامل اطلاعت پایه برنامه ریزی شده توسط کارخانه است که مفاهیم کلی کنترل الکترونیکی در آن است و پاک نمی شود
این اطلاعات توسط ECU به عنوان مرجع برای تصمیم گیری مورد استفاده قرار می گیرد.
تصمیم گیری در واحد کنترل الکترونیکی معنایی مدیریتی نیز دارد چرا که بر اساس یک الگوریتم انجام می شود و مفاهیم آن کاملا منطقی است.
واحد پردازش ECU
در واحد پرداش ECU یا مغز اصلی واحد کنترل الکترونیکی تصمیم گیری می شود
این تصمیم گیری بر اساس اطلاعات ورودی توسط سنسور ها در RAM همچنین اطلاعات پایه ROM صورت می گیرد.
مثلا یک فرمول کلی برای بهترین حالت احتراق وجود دارد که میزان مخلوط سوخت و بنزین را تایین میکند، این فرمول بصورت ۷۸درصد هوا و ۲۲ درصد سوخت است که درون ROM به عنوان اطلاعت پایه ای وجود دارد
در آموزش تعمیرات ایسیو همچنین اطلاعاتی که توسط سنسور اکسیژن دراختیار ECU قرار می گیرد که در RAM ذخیره می شود و
عمل پردازش در اینجا انجام می شود بدین صورت ECU دستور می دهد که با این میزان اکسیژن دریافتی و بر اساس فرمول پایه انژکتور ها چه مقدار سوخت را برای بهینه ترین حالت ممکن احتراق به درون سیلندرها تزریق کنند.
نتیجه نهایی ترک شما به داشتن یک میکس خوب و کامل بستگی دارد که دراین راه شما باید از بسیاری از موارد پرهیز کنید همونطورکه میدونید عملیات میکس کار سختیه و برای داشتن یه میکس خوب باید زمان صرف کرد و البته مهارت پشتکار و استعداد رو به کار گرفت تا به نتیجه رسید.
اما برای داشتن یه میکس درجه یک همه اینها لازمه به علاوه ی داشتن استعدادی ویژه و آموزش میکس و مستر
بهترین راه برای تبدیل شدن به یک مهندس میکسینگ درجه یک این است که کارهایتان حرفه ای باشد و خبر خوب در این باره این است که تا زمانی که شما در این حرفه مشغول به فعالیت هستید مسیری از اطلاعات بروز شده بروی شما باز میباشد.
اکنون در حالی که شما روی قابلیتهای خود کار میکنید سایت نگاره با گفتن نکاتی شما را از بروز اشتباهات رایج دور کرده و چگونگی پرهیز از آن را با راهنمایی های لازم برای کمی حرفه ای تر شدن گوشزد می کند. در ادامه شش مورد از این اشتباهات را یاداوری میکنیم.
1: استفاده از افکت های بیشمار
وقتی که هر نرم افزار (DAW) تعداد زیادی از افکتها رو به شما ارائه میکنه و در همون زمان شما یک یا چند مجموعه افکت دیگرو در اختیار دارید (compression, EQ, reverb, delay ) خیلی وسوسه کنندست که از هر کدوم یکم استفاده کنید
و این کار درست نیست.
درست مانند آش پزی که در یک غذای خوب 2 یا 3 نوع ادویه طعم غذا را ایجاد میکنند و بیش از آن نیاز نیست
بهترین راه برای پرهیز از چنین اشتباهی این است که شما از هنگام شروع یک ایده خوب داشته باشید که از چه نوع صدایی را می خواهید استفاده کنید و در همان راستا حرکت کنید. کسب تجربه خوب است ولی با داشتن یک نقشه از پیش نوشته شده میتوانید در زمان صرفه جویی کنید
2: استفاده افراتی از ریورب (reverb)
این افکت خاص را باید از صفر شروع کنیم
زیاد کردن میزان ریورب مخصوصا زمانی که از یک پلاگین خوب استفاده میکنید که صدایی با کیفیت ارائه میدهد بسیار وسوسه انگیز است
ولی در اکثر موارد شما میتوانید با استفاده بسیار کم آن در نتیجه ی نهایی صدایی جامع داشته باشید
هرجایی از خط دنباله که بلندی بیش از حد یا فضای بزرگ داشته باشد می تواند میکس شما را به اصطلاح لکه دار کند
یعنی صدا های شما برای نشان دادن تمام ویژگی های خود دچار مشکل می شوند
درست کردن این مشکل چندان کار سختی نیست کافیه پستی و بلندی های ریورب رو بصورت مینیموم استفاده کنید
چون اکثر صدا ها مثل کیک و بیس لاینها رو خراب می کنه
به شما اطمینان میدم این راه جواب میده.
3: زیاد بالا بردن تنظیمات اکولایزر
اغلب اوقات منحنی های اکولایزر شما باید در منحنی های زیبا در یک منظره زیبا باشد
حال ممکن است یک چیدمان زیبا از پستی و بلندی های اکو لایزر این احساس را در شما ایجاد کند که شما کار درست را انجام داده اید اما صداهای شما از راه هایی زیر فشارند که حتی تصورش را هم نمی توانید بکنید
صداهایی که بخوبی ضبط شده اند نیاز زیادی به اکولایز کردن ندارن شاید تعدادی محدود برای بروز دادن جلوه طبیعی صدا
هر کات (کاهش) یا بوستی (تقویت) که رنج آن بالاتر از 5 دسیبل باشد قطعا آسیب رسان خواهد بود.
اگه صدایی نیاز به تنظیمات گسترده اکو لایزر داشته باشد بهتر است تا دوباره آن را رکورد کنید.
4: کافی نبودن عرض میدانی (میزان استریو)
مونو در قیاس با استریو.
همونطور که شنیدید خیلی ها برای ارنج و تنظیم صدا از پن (Pan) مونو استفاده میکنند که به نظر یکم قدیمی میاد ولی باور کنید این پهنا خیلی کاربردی است. فضای ایجاد شده در میکس به شما این امکان را میدهد که بدون بالا بردن فرکانس و پوشاندن صداها بازدهی آنها را بالا ببرید.
بطور معمول ما کسی را تشویق به بالا بردن رنج تنظیمات بصورت سعودی نمیکنیم اما در مورد این حالت اکثر افراد تازه کار به اندازه کافی صداها را نمی کشند و پن ها (ولوم های چپ و راست کردن صدا) را بلا استفاده میگزارند که نتیجه آن مصنوعی بودن و بی جانی صداهاست.
یک لطفی به خودتون بکنید و درجه پن ها رو بالاتر از حدی که بطور معمول استفاده میکردید ببرید
5: مشکلات صدا در مسترینگ
این یه مشکل مرسومه که راه حلی آسون داره.
خیلی از تازه کار ها در آخر میکسشون به این فکر میوفتن که صدا هاشون به اندازه کافی بلند و پر قدرت نیست برای همین با مستر کردن حسابی کامپرس میکنن و این کامپرس در مرحله مسترینگ میتونه به کل میکس آسیب برسونه و درسته این کار صدا رو بلند تر میکنه ولی قطعا تمامی کارهای خوبی رو که در میکستون انجام دادید خراب میکنه .این مشکل یه راه حل کوچک داره . هیچوقت الکی از پلاگین مسترینگتون کار نکشید تا زمانی که نوبت به مستر کردن برسه و شما در حال مستر کردن باشید. فیدر (وولوم) مستر را در زمان میکس پایین بیاورید بعد در زمان پایان آن را به آرامی بالا ببرید و از همه مهمتر فضای خالی قدرت صدا با مقیاس 3- دسی بل را آزاد بگزارید
6: بلندتر کردن صدای کل آهنگ در پایان
شاید شما هم تا به حال واژه جنگ بر سر بلندی صدا را شنیده باشید برخورده باشید که بیانگر گرایش موزیسین هایی است که می خواهند تا حد نهایت فایل ها را کامپرس و صدای آن ها را بالا ببرند با امید به این موضوع که گیرایی شنوایی بیشتری داشته یاشد. این کاریه که مسئول میکس صدا و سیمای خودمون موقع پخش تبلیغات تلوزیونی انجام میده و یهو صدا رو به اندازه ای بالا می بره که بینندگان محترم در به در دنبال کسی که صدا رو زیاد کرده می گردند!
تازه کارها در کارهایشان معمولا سعی میکنند صداها را بلند و بلند تر کنند
اون ها صداهاشونو با کمپرس کردن له می کنن و در آخر یه شکل افتضاح از امواج صوتی چیزی شبیه به سوسیس بجا میمونه!! یه حرفه ای به قسمتهای آرومتر آهنگش احترام میزاره چون میدونه استفاده همزمان چند تا از اونا باهم باعث بلندی صدا خواهد شد
یه حرفه ای باشید و در کمپرس کردن زیاده روی نکنید.
سیستم کنترل الکترونیک ECU خودرو با استفاده اس سنسور ها ی هوا ، دما، فشار و گاز های خروجی یک سری داده در اختیار می گیرد که بر اساس آن میزان مخلوط سوخت و هوا را به درون موتور تزریق می کند.
در آموزش تعمیرات ایسیو و موتور های انژکتوری یا تزریق سوخت مستقیم میزان سوخت مورد نیاز در شرایط مختلف توسط کنترل الکترونیکی انجام می شود
ECU بر اساس برنامه و الگوریتم داخلی خود همچنین داده های دریافتی از سنسور ها تصمیم میگیرد که در بازه ای از زمان مقدار سوخت و هوای ورودی به سیلندر را کنترل کند.
در دور های بالای موتور همچنین در دور های پایین یا در دمای پایین هوا در هنگام استارت خودرو این فاکتور ها تفاوت دارد که یک کنترل الکترونیکی یا ECU می تواند به راحتی از پس آن بر بیاید.
بدین ترتیب با وجود کنترل الکترونیکی خودرو موسوم به ECU در شرایط مختلف آب و هوایی و دما های مختلف موتور، پاشش سوخت توسط ECU انجام و مدیرت می شود که راندمان موتور را بالا برده و باعث کاهش و بهینه شدن مصرف سوخت می شود.
تمامی این عوامل شامل سیکل های الکترونیک است که در کسری از ثانیه انجام می گیرد.
چرا نیاز به مدیریت توسط ECU داریم؟
کنترل الکترونیک خودرو یک راهکار پیشرفته و نوآورانه است که استفاده از آن بسیاری از چالش ها را در زمینه نگهداری خودرو را حل کرده است.
قابلیت انعطاف پذیری و انطباق با محیط های مختلف همچنین مدیریت یکپارچه و خطی الکترونیک امکان یک سیستم و سیکل بی عیب و نقص را ایجاد می کند.
مثلا در سیستم های قدیمی سوخت رسانی موسوم به کاربوراتور مخلوط هوا و سوخت کاملا تصادفی و یکنواخت و بر اساس مکش موتور خودرو به درون سیلندر تزریق می شد.
این باعث می شود در دور های بالای موتور مخلوط هوا و سوخت غلظت کافی را نداشته باشد همچنین در دور های پایین این غلظت زیاد باشد که اصطلاخا موتور خام می سوزد یا در دما های هوای متفاوت همچنین ارتفاع از سطح دریا عمکرد موتور خودرو بصورت محسوس تغییر می کند
در آموزش تعمیرات ایسیو این به این دلیل است که برای شرایط مختلف آب و هوایی همچنین دما یک روش سوخت رسانی مکانیکی و بر اساس مکش طبیعی موتور خودرو تدارک دیده شده است که باعث می شود مصرف سوخت بالا برود همچنین راندمان موتور پایین باشد.
اما با ورود سیستم الکترونیک انژکتوری این مساله مرتفع شده است.
امروز میخواهم شما را به سفری در دوردست اما کوتاه ببرم . سفری با کیوبیس در آموزش میکس و مستر
روزی که کیوبیس پا به عرصه بازار موسیقی گذاشت 22 سال پیش در یکی از روزهای زمستان بود
اولین نسخه برنامه کیوبیس که ورژن 1.0 نام گرفت در سال 1368 شمسی برای کامپیوترهای آتاری عرضه شد یعنی دقیقا در سال 1989 میلادی
این ورژن فقط قادر به ضبط اطلاعات میدی بود و دیگر هیچ
جالب است بدانید کیوبیس از ابتدا کیوبیس نام نداشت !
نام آن کیوبیت بود . Cubit برای کامپیوترهای Atari 520ST و Atari 1040ST ارائه شد شاید بتوان گفت از قدیمی ترین نسل رایانه های آن زمان
درست دو سال بعد کیوبیت برای میکنتاش نیز ساخته و عرضه شد که فقط قادر به ضبط اطلاعات میدی ساده بود
در اواخر فروردین 1370 بود که نسخه دوم کیوبیت با نام Cubase 2.0 برای آتاری ارائه شد . در این نسخه ضبط اطلاعات میدی پیشرفت قابل ملاحظه ای کرد اما هنوز یک استودیو موسیقی دیجیتال نبود
یک سال بعد نیز نسخه 2 برای مک و سیستم تی دی ام دیجی دیزاین ارائه شد
دو سال از تولید نسخه 2 کیوبیس گذشته بود که سیر تکاملی کیوبیس با قابلیت رکورد و پخش 8 ترک با پردازشگر سیگنال دیجیتالی شکل گرفت و تحت عنوان کیوبیس 3 آتاری عرضه شد
اگر چه در همان سال تلاشهای زیادی برای ارائه کیوبیس برای ابتدایی ترین ویندوز شکل گرفت اما عملا یکسال بعد از آن نسخه کیوبیس اسکور برای ویندوز مبتدی تولید و ارائه شد که قابلیت نت نویسی داشت
سال 1375 سال سیر تکاملی کیوبیس بود که 5 نسخه از آن برای ویندوز و البته برای مکینتاش با قابلیت پردازش دیجیتالی و ضبط 32 ترک و اتومیشن و اوکلایزر ارائه شد
این نسخه ها عبارت بودند از :
Cubase 2.8 for Windows
Cubase Audio 1.6 Windows
Cubase Audio 3.0 TDM for Macintosh
Cubase Audio XT 3.0
Cubase Score 3.0
Cubase VST3.0 Macintosh
در سال 1376 هجری شمسی اولین نسخه رسمی vst ساپورت کیوبیس با نام Cubase VST3.5 Windows برای ویندوز عرضه شد که قابلیت رکورد 32 ترک و 128 اکولایز ریل تایم و افکت داشت یعنی اولین ورژن کیوبیس که مجهز به مسترینگ شده بود
یکسال بعد در نسخه Cubase VST3.5.5 کیوبیس از پلاگینهای تحت فرمت دایرکت ایکس نیز پشتیبانی کرد
چند ماه بعد از آن نسخه جدیدتر کیوبیس با نام Cubase VST24 3.6 با قابلیت سند نمودن 8 افکت و رکورد 96 ترک و نیز مجهز به تکنولوژی ریوایر شد
البته در همان سال نسخه Cubase VST24 4.0 Macintosh با قابلیت پردازش 24 بیت و 96khz دیجیتال نیز برای مک ارائه شد
شاید بتوان گفت انقلاب تکاملی کیوبیس در سال 1378 به وقوع پیوست
اولین نسخه vsti یا ساپورت سازهای مجازی مسلما در صنعت موسیقی دیجیتال دستاورد بزرگی به ارمغان داشت
بدین ترتیب کیوبیس در نسخه Cubase VST24 3.7 خود vsti را به دنیایی موسیقی برای اولین بار عرضه کرد ، پشتیبانی از سازهای مجازی که برای اولین بار بود که تکنولوژی آن به دنیای نرم افزاری موسیقی ارائه شد
در همان سال برای میکنتاش نیز نسخه Cubase VST24 4.1 Macintosh به بازار آمد که در زیر تصویر این نسخه را برای شما به نمایش میگذارم :
سال 1379 کیوبیس Cubase VST32 5.0 و سال 1380 نیز Cubase VST32 5.1 پا به بازار ترم افزاری موسیقی دنیا گذاشت
اما انقلاب جدید استاینبرگ تازه در راه بود :
در سال 1381 نسل جدید کیوبیس با نام Cubase SX1.0/Cubase SL1.0 به همرا خواهرخوانده اش نیوئندو Nuendo V1.0 به دنیای نرم افزار موسیقی معرفی شد
به عبارتی دیگر تولد دوقلوهای زیبا و دوست داشتنی
درآموزش میکس و مستر این انقلاب بزرگ تحولی عظیم در vst ها صورت پذیرفت . هر چه باشد نسخه ی SX کیوبیس هنوز هم خاطرات نوستالژیکی خود را در نسل قبل تنظیم کنندگان دیجیتال به جا گذاشته است
سال 1382 مصادف بود با نسخه 2 اس ایکس کیوبیس تحت عنوان Cubase SX 2.0/Cubase SL2.0
اما هفت سال پیش در سال 1383 نسخه طلایی و بزرگ کیوبیس 3 با نام Cubase SX 3.0 جایگاه خود را در بین نرم افزارهای دیجیتال موسیقی تثبیت نمود و با امکانات پیشرفته و فوق العاده خود گوی سبقت را از میان سایر رقبای خود ربود
اگر بخواهیم صحبت از خاطرات نوستالژیکی کیبویس کنیم بی شک نسخه 3 خاطره انگیزترین همنشین هر تنظیم کننده و صدابردار حرفه ای بوده است
با تصویری از نسخه Cubase SX 3.0 شما را مهمان این سفر خاطره انگیز مینمایم :
سال 1384 خورشیدی بود که در یکی از روزهای گرم و پایانی تابستان آپدیت جدید Cubase SX3.1 کیوبیس نیز ارائه شد
شاید به فاصله دو ماه بعد از آن و در آغاز پاییز سال 84 بود که دومین آپدیت کیوبیس 3 نیز با ورژن Cubase SX 3.1.1 به دست مشتریان رسید
و کیوبیس 4 :
کیوبیس 4 با پلاگینهای پیشرفته خود در سال 85 پا به عرصه گذاشت . Cubase 4.0 را میتوان کیوبیس ساپورت گسترده دایرکت ایکس ها یا همان پلاگینهای DX Plugin نامید
یکسال بعد و در سال 86 نیز اولین آپدیت کیوبیس 4 با نام Cubase 4.1 روانه رایانه های کمپوسرها شد و در شهریور سال 86 بود که 2 آپدیت از کیوبیس با نامهای Cubase 4.5 و Cubase 4.5.2 به دست مشتریان رسید
کیوبیس 5 :
در یکی از روزهای سرد زمستانی دیماه سال 87 بود که خبر انتشار رسمی Cubase 5.0 در همه جا پیچید . خبری که هوش از سر آهنگسازان و تنظیم کنندگان و صدابرداران برد . کیوبیس 5 هدیه سال نو میلادی 2009 بود
البته برای ما جماعت ایرانی که همواره و شاید تا حدودی به حق دنبال نسخه کرک شده بودیم چند ماه طول کشید تا این خبر خوش را Air تکمیل تر کند
اولین آپدیت کیوبیس 5 در فروردین سال 88 به نام Cubase 5.0.1 ریلیز گشت
Cubase 5.1 در تابستان و Cubase 5.1.1 نیز در پاییز همان سال منتشر شد
در سال 1389 بود که آخرین آپدیتهای کیوبیس 5 با نسخه های Cubase 5.5.1 و Cubase 5.5.2 بدون کرک به خانه های مشتریان اورجینال استاینبرگ آمد
در واقع آخرین نسخه رسمی و کرک شده کیوبیس همان بود که در پاییز 88 توسط Air کرک شده بود
کیوبیس 6 :
و باز هم یک روز سرد زمستانی . دوشنبه 27 دی 1389 استاینبرگ محصول جدید خود را با نام Cubase 6.0 عرضه کرد که با قابلیتها و پلاگینهای جدید و منحصر به فرد خود بازار نرم افزار موسیقی دنیا را بیشتر از پیش گرم کرد
کیوبیس 7 :
در 15 آذر 1391 بعد از دوسال امپراتوری نسخه شش به پایان رسید و نسخه نهایی کیوبیس 7 با تغییرات زیادی روانه بازار شد که پس از مدت کوتاهی کرک نسخه المنت که محدودیت هایی را داشت ارائه شد و جمعی از کاربران ایرانی با نسخه 5.1 دوست داشتنی توانستند خداحافظی کنند.
کیوبیس 8:
از قرار معلوم کیوبیس همیشه قبل از سال نو میلادی کاربران خود را شگفت زده می کند و اینبار بعد دو سال در تاریخ چهارشنبه 12 آذر 1393 نسخه هشتم این نرم افزار محبوب را روانه بازار کرد.
نویسنده این مطلب مفید: ســام از سایت کیوبیس دات آی آر (تکمیل شده توسط سایت نگاره)